تبلیغات
بنه وار طایفه شهنی - نان های بختیاری
 
بنه وار طایفه شهنی
دوشنبه 30 آذر 1394 :: امین احمدی بیرگانی
زنان ایل بختیاری شش نوع نان مختلفرطبخ میکنند:نان تیری، نان برکوه،نان بلوط ،نان توچری،نان گرده،نان ور چاله ای
هر کدام از این نانها طعم ومزه خاصی خود را دارند.نان در زندگی عشایر کوچنده نقش بسیار عمده ای را ایفا میکند.این ماده غذایی قوت غالب را در تغذیه جمعیت کوچنده را تشگیل می دهد.

نان تیری

نان تیری در بختیاری نانی است شبیه نان لواش که ضخامت آن تا دو میلی متر و قطر آن بین ۴۰تا۷۰سانتی متر و شکل آن دایره ای یا بیضی شکل می باشد وچون درست کردن این نان چوبی به نان تیر استفاده می کنند به نان تیری مشهور است.طرز تهیه آن بدین صورت است:ابتدا آرد را از خورجین یا صندوقچه آردرا خارج کرده و آن را در سفره ای گلیم بافت مخصوص آرد الک کرده و سپس آن را در ظرفی فلزی به نام لگن خمیر کرده و بعد از ورز دادن آن را چانه کرده و با چوبی به نام«تیر»بر سکویی چوبی که توسی نامیده می شود پهن کرده وسپس آن را به وسیله تیر نازک کرده و بر روی سینی آهنی به نام «تووه» که بر روی آتش قرار دارد برای پختن قرار میدهند.

نان برکوه«گوور»

برای تهیه این نان ابتدا گندم را در آسیاب دستی که به آن بردر یا اسک می گویند آرد میکنن.آرد مورد نیاز برای پختن نان گوور باید خشن تر و زبرتر از آرد معمولی باشدو تهیه آن باید طوری باشد که گندم کاملا پودر نشود.سپس این آرد را خمیر کرده و خمیر را در حدود دوازده ساعت به حال خود می گذارند تا مقداری ترشیده شود،سپس آن را برای پختن آماده میکنند

نان بلوط

میوه بلوط را بعد از چیدن با چاقویی به نام رنجوک پوست می کنند که به این عمل پوست گیری بلوط«کیکه» می گویند.سپس بلوط پوست گرفته را درون چاله ی به نام «لهه» که در آن آتش افروخته اند می ریزند و سپس مقداری آتش روی آن می ریزند تا حرارت آتش باعث پخته شدن بلوط شود.پس از گذشت مدتی بلوط ها را بیرون می آورندو در آفتاب پهن می کنند تا خشک شو.سپس آن را به وسیله آسیاب دستی بردر آرد می کنندکه به این عمل «تلو»می گویند.بعد ارد بلوط را با آب جوش خمیر کرده و آن را سه روز نگه می دارندتا کاملا عمل بیاید.سپس آن را در آفتاب می گذارندتا خشک شود و آن را خمیر کرده و می پزند.پس از پخته شدن،نان به رنگ قهوه ای سوخته وکمی متمایل به سیاه در می آید.این نان که بسیار مقوی می باشد به زبان بختیاری به آن کلکربلوط می گویند.

نان ور چاله ای

این نان بر خلاف نان تیری در ان از مایه خمیر ترش استفاده می کنند و ضخامتش چند برابر نان تیری است و وزنی معادل پانصد گرم دارد.برای تهیه آن ابتدا ارد را خمیر کرده و مایه خمیر ترش که از قبل آماده کرده اند به آن اضافه می کنند و به مدت چند ساعت خمیر را به حال خود وا می گذارند تا ور بیاید بعد آن را چانه می کنند و بعد از پهن کردن تابه آن را در آورده و به صورت عمودی در درون چالهرقرار می دهند تا با حرارت آتش پخته شود چون این نان در درون چاله و در کنار آتش قرار می دهند تا پخته شود به نان ور چاله ای معروف است

نان گرده

ساده ترین نان بختیاری نان گرده است که به کیک محلی شهرت دارد.این نان یکی از مقوی ترین و خوشمزه ترین نانهای بختیاری است.برای تهیه این نان ابتدا روی زمین یا درون چاله آتش برپا می کنند و سپس آرد را با افزودن آب به خمیرتبدیل می کنند.بعد از ورز دادن و آماده شدن خمیر آن را شکل داده و به صورت ورقه ای دایره ای شکل به قطر۵تا۷سانتی متر در می اورند و آن را در بستر داغ آتش قرار می دهندو مقداری از آتش را روی آن می ریزند تا حرارت از بالا پ و پایین باعث پخته شدن خمیر شود.بعد از پخته شدن آن را با روغن محلی چرب می کنند.

نان توچری

 برای تهیه نان توچری ابتدا در ظرفی آرد ریخته وبعد از الک کردن به مقدار نیاز به آن آب اضافه میکنند.سپس خمیر را ورز داده و آن را روی تابه ای که روی آتش قرار دارد ریخته و پهن میکنند تا پخته شود.بعد از پخته شدن آن را به تکه های کوچک خرد کردن وبا روغن حیوانی مخلوط کرده و مقداری به آن شکر اضافه کرده و می خورند.
منبع سرزمین شیرهای سنگی ،امین احمدی بیرگانی ،صص۱۱۲،۱۱۳،۱۱۴ 





نوع مطلب : صنایع دستی بختیاری، 
برچسب ها : نانهای بختیاری، صنایع دستی بختیاری، نان تیری، نان بلوط، نان گرده،
لینک های مرتبط :
سه شنبه 2 خرداد 1396 01:38 ق.ظ
I am not sure where you are getting your info, but
good topic. I needs to spend some time learning much more or understanding more.
Thanks for great information I was looking for this info for my mission.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





مدیر وبلاگ : امین احمدی بیرگانی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :