تبلیغات
بنه وار طایفه شهنی - ضرب المثلهای بختیاری
 
بنه وار طایفه شهنی
چهارشنبه 16 تیر 1395 :: امین احمدی بیرگانی

* آیمی نَه که او اِی بَره ، سی نجات خُش ریشه دارَه ، بِتَه خارَه ، بِق ماره و دَس اِی گرِه.

** آدمی را که آب می برد و دارد غرق می شود ، برای نجات خود ریشه درخت ، بوته خار ، گلوی مار و هرچه به دستش آمد می گیرد.

****************************************

* آسمون مِنه سَرُم یِهَ پِنجَه وابی .

** آسمان بالای سرم به اندازه یک پنجه کوچک شده است .( کنایه از فشار بیش از حد)

****************************************

* آخ وَ سی اِی آیَم خوب که نه دِی سِروگوُو نَه دَیَی کِل زنی داره.

** آخ برای این آدم خوب ، که نه مادر سرود خوان و نه خواهر کِللی(سرود خوانی) زن داره .

****************************************

* آیَم شانس بِلند نهای چاس اِیرسه و دِندایِ جر.

** آدم خوش شانس ، قبل از نهار و آخر جنگ و نزاع می رسد .

****************************************

* اَو اِی بِریزنه.

** آب کباب می کند . (کنایه به فقر و نداری فردی است)

****************************************

* آیَم باید خِشَه چَی بو ، وَختی هیچی نَبوُت ، کُر هَر کَه ایخی بُو.

** آدم باید خودش چیزی باشد ، وقتی از او هیچ برنیاید ، می خواهد پسر هرکسی باشد.

*** گرم پدرت بود مردی فاضل از فضل پدر تو را چه حاصل)

****************************************

*اَر شریک خوب بی ، خُدا سی خوش شریک اَی جُس.

** اگر شریک خوب بود ، خداوند برای خودش شریک پیدا می کرد. (در مذمت کار شراکتی)

زم:

ی كه درون سفره خودم است ، خودم میخواهم بخورم . كنایه از( چراغی كه به خانه رواست به مسجد حرام است).

***************************************

* یتیم خاس آش بخره نُفتش كَهنِس

** یتیم خواست آش بخورد خون دماغ شد. كنایه از (بدشانسی آدم بدبخت را می رساند).

****************************************

* اَر اِی خی بُوتَه نِگُن ، بُوكسی نَه نِگُه.

** اگر می خواهی فحش پدر به تونگویند ، نباید به پدر كسی بد بگویی.

****************************************

* اَرسَگ لَرهِ دُز هم ناچِاقه

** اگر سگ لاغره دزد هم بیماراست .

****************************************

* اَفتوُ دِنداش تُندتَر

** گرمای آخر آفتاب (نزدیك غروب) شدیدتر است.

****************************************

* آفتوُ وَ كو لت دَراومَه كِه تونَه اِیبینم

** آفتاب از كدام طرف در آمده كه تورا می بینم. (به كسی كه دور به دور و خیلی با فاصله به دیدار فامیل یا دوستانش می رود).

****************************************

* اوسُه كه اولت بی ، نَه بیت یه نُون سُهته، بَعدِش ایخی یَه جُفت خطیرِ جُفتَه.

** آن وقت كه اول زندگی ات بود یك نان سوخته هم دربساط نداشتی . حالا این آخر سری جفت ، جفت ، سلمانی و آرایشگر می خواهی.

****************************************

* اول خَرتَ بِسون ، اوسو آخِرتَه بووند.

** اول الاغت را بگیر ، آن وقت آخورت را ببند.

****************************************

* اَر خُو دیدی خیر بُو.

** اگر خواب دیدی خیر باشد.

****************************************

* وُ تازه شَ داره.

** او تازه اش را دارد ( منظور کسی است که سلام نکرده قصد فروانروایی دارد).

****************************************

* او چُه خَشِه که دل خَشِه.

** آنجا خوش است که دل خوشش می آید (یعنی آنجا یا چیزی که آدم به میل خودش انتخاب می کند زیباتر از انتخابی است که به او تحمیل شده است).

****************************************

* ایما اَوُ پاشی اِی کنیم که خَهک راسا نِبو.

** ماها آب پاشی می کنیم که خاک بلند نشود ( منظور اینست که سعی میکنیم فتنه را بخوابانیم).

****************************************

* اَندَی بوشَ ایِ بِرِه و َ بو گَندوُن.

** وگرنه بوی او را می برد به منطقه بو های گند (کنایه به کسی است که قصد بی آبرویی کسی را دارد).

****************************************

* اَو وَ مِله ی کوتاه ای یَرگرده.

** آب به تپه های کوتاه بر می گردد (کنایه به کسی است که زورش به کس دیگری نمی رسد و خشم یا زورش را بر سر بی گناهی خالی می کند).

****************************************

* ایخُم بِگُم آخُه بُوت تفنگچی بِی ، که خُت تفنگچی بِی.

** میخوام بگم آخه مگه پدرت تفنگچی بود که خودت میخواهی تفنگچی باشی.

****************************************

* اَر بَرد سِیا كِه وُ هم سِیا ای كِنه.

*** اگر سنگ صدا كرد او هم صدا می كند . منظور انسان صبور و تودار و كم حرف است.

****************************************

*اَور گَمبو خَوَر كُن.

*** ابری كه تنبل ها را خبر می كند. اواخر تابستان ابری آسمان را می پوشاند ، تنبل ها با دیدن آن ابر سیاه با دستپاچگی پشت بام خانه خود را قیر اندود می كنند و خرمن های خود را می كوبند و خلاصه همه كارهای عقب افتاده خود را انجام می دهند.

****************************************

*اَر دنیا نَه وَش بِدی حَلا هَم ناراضیَه.

*** اگر دنیا را به او بدهید هنوز هم ناراضی است. كنایه به آدم طمع خوار و آزمند است.

****************************************

* اَر دو دل یِکَه بِخُون مَه تو بِخیلی.

** اگر دوتا دل همدیگر را بخواهند ، مگه تو حسودی که بدت میاد.

****************************************

*جُومَم دِرسیَه اَصلُم نَه پِرسیَه.

*** اگر پیراهنم پاره است ، اصل و ماهیتم نپریده و از بین نرفته است.

**** از اسب افتادم از اصل كه نیافتادم.

****************************************

*اوسِنی كه مالَل بار ای كِه كافلاح تَشُ و خار ای كِه .

*** آن موقع كه مال ها كوچ می كردند ، كافلاح ( قاید فلاح) شروع به روشن كردن اجاق می كرد- كنایه از آدم های بی نظم و بدون برنامه است كه كارشان برعكس بقیه است.

****************************************

*اَو وَ دَسِش تُپ نی كِنه.

*** آب از دستش چكه نمی كند – كنایه از آدم های خیلی خسیس

*اَر تُو خارِ كَنگَری مو خار زولُم.

***اگر تو خار (تیغ) گنگر هستی من خار زول هستم – كنایه به دو نفر كه زیر بار همدیگر نمی روند ، و از هر نظر خود را از دیگری پایین تر نمی دانند.

****************************************

*اَر نَمیریم نَه پیریم.

*** اگر نمیرم پیر نیستم. یعنی اگر زنده بمانم ، آن قدر پیر نیستم و می توانم زحمات یا محبت های شما را جبران كنم.

************************

****************

*اومَم یَه چی بِخَرُم ، یَه چی گِرو خَردُم.

*** آمدم چیزی بخورم ، چیزی مرا گرفت و خورد.

****************************************

* اِی سُه بِنِش پَر شالِت.

***حال بگذارش لای شالی كه به كمر بسته ای.- كنایه به كسی است كه بدون مشورت كاری انجام می دهد یا حرفی می زند و نتیجه ای ندارد یا هم نا خوشایند است – (حالت طنز و عصبانیت)

****************************************

* اَفتوش مَهلی تُنده.

*** آفتابش خیلی تند (شدید) است.( كنایه به آدم عصبی مزاج است)

****************************************

* اَستَ نی یَبو ، دَس وَ نِهنگ تَشِش بِگِری.

*** اصلا نمی شود دست را نزدیك آتشش بگیری. یعنی فعلا خیلی عصبانی و خشمگین است ، اصلا نمی شود با او حتی حرف زد. خیلی تند است.

****************************************

* اَو دریا وَ لَك سگ حِروم نِیابو.

*** آب دریا با آب خوردن یك سگ نجس نمی شود. منظور اینست كه جامعه بر اثر حركت زشت و پلید یك نفر بدنام نمی گردد .

****************************************

* اِی سَگی که چاق اِی کِنی ، اول بار پَی خِته ایگره.

** این سگی که چاق می کنی اولین بار پای خوت را میگیرد.

****************************************

* آیَم خوب کَکای بی بَهره.

** آدم خوب برادر بدون سهم هر فردی است.

****************************************

* آیَمی که اِیتره بِشکنه اِیتره هم بُوونده .

** آدمی که می توانند بشکند هم می توانند ببندد.

****************************************

* آردَه بِهتُم ، آربیزهَ وَ روُنام.

** آرد را الک کردم ، الک (آربیز) را به میخ آویختم .( یعنی دیگه از من گذشته . من کارهایم را تمام کردم ، حالا نوبت شما جوان ها است)

****************************************

* اَر زَن کَخیا وابو ، بَزه مِن زِمِسوُن اِی بِرِه.

** اگر زن کد خدا شود ، موی بُز را در زمستان قیچی می کند. (کنایه از آدم بی ظرفیت)

****************************************

* آسمون مِنه سَرُم یِهَ پِنجَه وابی .

** آسمان بالای سرم به اندازه یک پنجه کوچک شده است .( کنایه از فشار بیش از حد)

****************************************

* آخ وَ سی اِی آیَم خوب که نه دِی سِروگوُو نَه دَیَی کِل زنی داره.

** آخ برای این آدم خوب ، که نه مادر سرود خوان و نه خواهر کِللی(سرود خوانی) زن داره .

****************************************

* آیَم شانس بِلند نهای چاس اِیرسه و دِندایِ جر.

** آدم خوش شانس ، قبل از نهار و آخر جنگ و نزاع می رسد .

****************************************

* آیَم محل ، گُرده یَ من کِمه.

** آدم محل (بومی) مثل کلیه درون شکم است.

****************************************

* آیَم شجاع یه دَف ای میره اما آیَم زَهلَه ترو هزار ولا.

** آدم شجاع یک دفعه می میرد اما آدم ترسو هزار بار.

****************************************

* آیَم باید مَی گردو بو ، کسی نونِسَه بو که پِرِه یا پیک.

** آدم باید مثل گردو باشد ، کسی از پر مغز بودن یا پوک بودن آن آگاهی نداشته باشد. (کنایه است ، یعنی انسان نباید اسرارش را برای همه تعریف کند)

****************************************

* آیَم بُر وَختی رَه وَ شهر کورون باید دس بِنه سر تی یش بگُه مو هم کوروُم.

** آدم بینا وقتی به شهر کورها رفت ، او هم باید دست بر چشمانش بگذارد و بگوید من هم کور هستم.

*** معادل ضرب المثل فارسی : " خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو "

****************************************

* آیَم لیم مار زِر گلیم.

** آدم مرموز مثل ماری است که زیر گلیم پنهان شده باشد.

****************************************

* آیَم بی پا.

** آدم بی مسئولیت و بدون تعهد.

****************************************

* آربیز وِ قیلون ای گُه دو سِمَه داری ، قیلون اِی گُه ریت سِه تو که هیچ نیا داری.

** الک ( غربال ) با تمسخر به قلیان می گوید : تو دو سوراخ داری ، قلیان در جواب می گوید : رویت سیاه تو که از بس سوراخ داری ، هیچ چیز در تو نمی ماند ( کنایه به کسی که خود ده ها عیب دارد و از مردم عیب جویی می کند).

****************************************

* آسیوش هَمه چی ای یَره .

** آسیابش همه چیز را آرد و پودر میکند . منظور اینست که معده اش همه چیز را هضم می کند .

****************************************

* آیَمی چه شاه بو چِه گِیا ، هَر وی که مُرد فقط دو متر کُورَه بَی خُش وُ او دُنیا اِی بِره.

** آدمی چه شاه باشد چه گدا ، هرگاه که مرد فقط از مال دنیا دو متر کرباس همراه خودش به آن دنیا می برد .

****************************************

* آسمون که وَ گِل نی یا .

** آسمون که به زمین نمیاد .

****************************************

* آیمی باهندَه ی بی باله.

** آدمی پرنده بدون بال است.

**





نوع مطلب : ضرب المثل بختیاری، 
برچسب ها : ضرب المثل بختیاری، متل بختیاری، آیین بختیاری، زبان بختیاری،
لینک های مرتبط :
سه شنبه 2 خرداد 1396 04:51 ب.ظ
Definitely believe that which you said. Your favorite reason appeared to be
on the web the simplest thing to be aware of. I say to you, I definitely get annoyed while people think about
worries that they plainly don't know about. You managed to
hit the nail upon the top and defined out the whole thing without having side-effects , people can take
a signal. Will probably be back to get more. Thanks
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





مدیر وبلاگ : امین احمدی بیرگانی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :