تبلیغات
بنه وار طایفه شهنی - نقش برنامه ریزی در مدیریت اقتصاد خانولده
 
بنه وار طایفه شهنی
چهارشنبه 14 بهمن 1394 :: امین احمدی بیرگانی

برنامه ریزی اقتصادی مخارج خانواده

ارسطو اقتصاد را علم خانه داری می دانست واصولا کلمه اقتصاد مشتق شده واژه ای یونانی به معنی اقتصاد و خانواده است.اما هنر اقتصاد خانواده که به معنی برقراری تعادل میان منابع محدود درآمدی و مخارج است به چه نحوه قابل دسترسی است؟

ما در طول زندگی کالاهای متعددی مصرف می کنیم برخی از آنها مثل غذا,خوراک و مسکن جزء کالاهای اساسی به حساب می آیند وبرخی مثل سفر,تفریحات وتجملات جز کالاهای لوکس مصرفی ماست.

اما برای بهبود وضعیت مخارج و مصارفمان چه کارهایی می توانیم انجام دهیم و آیا اصولا اقتصاد خانواده علمی قابل فراگیری است یا امری ذاتی است که از عهده ما خارج است؟

اقتصاد خانواده یکی از شاخه های علم اقتصاد است که سالهاست در بسیاری از دانشگاه های معتبر دنیا تدریس می شود و برای کسب موفقیت در اداره امور خانواده لازم است که با برخی از اصول این علم آشنا شویم . اما بخشی از فراگیری هنر اقتصاد خانواده در اجتماع و در برخورد با مردم حاصل می شود.

جالب است بدانید بر اساس یافته های متخصصین بانک مرکزی مردم استان های آذری زبان کشور تعادل بیشتری بین هزینه ها و درآمدهایشان برقرار می کنند و در مقابل مردم نواحی شمال کشور که به دست ودلبازی مشهور هستند بعضا درآمد های ماه های آینده خود را هم صرف مخارج امروزشان می کنند.

بنابر این اقتصاد خانواده کلیه رفتارهای روزانه افراد را شامل می شود و طبعا محیط زیست و شرایط اقلیمی زندگی فرد هم بر تصمیمات اقتصادی او تاثیر گزار خواهد بود.

اقتصاد خانواده تنها محدود به خانواده های مرفه و ثروتمند نیست. این علم برای اقشار کم درآمد که اتفاقا دخل و خرجشان هم خوانی ندارد کاربرد های بیشتری خواهد داشت.

از نکات قابل توجه در اقتصاد خانواده این است که افزایش درآمد به معنی بهبود معاش خانواده نیست بلکه افزایش درآمد افزایش هزینه ها را به دنبال خواهد داشت بلکه مدیریت هزینه ها ست که هنر گردانندگان اقتصاد خانواده را آشکار می کند.خانواده ها نمی توانند هنگام مواجه با کمبود بودجه شان یک متمم بودجه بیاورند وقال هزینه های اضافی را بکنند بنابر این باید قادر باشند هزینه ها را مدیریت کنند.

مدیریت اقتصاد خانواده هم مثل تمامی شاخه های علم اقتصاد نیاز به اطلاعات دارد تا به بهترین نحو تصمیم گیری کند پیش از تصمیم گیری در خصوص هر مطلبی باید از خودتان بپرسید آیا هزینه های این کار ازعهده من بر می آید؟ ویا اصلا نیازی به انجام این کار و هزینه هایش هست؟

آنچه اقتصاد خانواده را منحصر به فرد می کند وجود ارتباطات درونی بین نقش های شغلی و خانوادگی است.با این وجود نباید فعالیت های اقتصاد خانواده را شوخی و سرگرمی دانست بلکه باید با جدیت و برنامه ریزی دقیق آنها را پیگیری کرد . این بدان معناست که تمام اعضای خانواده موظف اند از سیاست های اقتصادی خانواده در جهت پیشبرد اهداف آن تبعیت کنند.

مدیریت اقتصادی خانواده در شرایط عادی باید بر اساس میزان درآمدهای هر یك از اعضای خانواده و هزینه ها تنظیم شود. همان طور كه در خانواده، والدین باید مدیریت عاطفی، روانی و اجتماعی را اعمال كنند، در بحث هزینه كردن و ایجاد تعادل بین دخل و خرج نیز نیاز به مدیریت است.

از مشودرین اصول برنامه ریزی، تعیین اهداف است که شامل اهداف میان مدت ودراز مدت می شود. مدیر برنامه‌ریزی می بایست در انتخاب اهداف دقت کافی داشته باشد چرا که اهداف انتخاب شده قابل وصول بوده وهماهنگی منطقی بین اهداف وجود داشته باشد

انسان برای پیشرفت در زندگی وتوفیق در آینده نیازمند برنامه ریزی است.

برنامه ریزی مالی ، مجموعه ای از پیش بینی های مالی است که هر فرد را برای یک زندگی با آرامش و آسایش در آینده نزدیک و دور آماده می کند.

این برنامه ریزی شامل جنبه های مختلفی است که فقط به پس انداز کردن و سرمایه گذاری هنگفت در سرمایه گذاری های خاص خلاصه نمی شود.

این سرمایه گذاری ها فقط بخش کوچکی از یک برنامه ریزی جامع هستند.

در یک برنامه ریزی مالی کامل و دقیق، وضعیت مالی امروز فرد و یا خانواده بررسی شده و اهداف مالی در آینده نزدیک و دورنیز مورد نظر قرار خواهد گرفت و با توجه به آنها روش و یا روشهای حصول این اهداف و قابل دسترس بودن آنها مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

بودجه ریزی

بودجه ریزی در خانواده و برنامه ریزی در کارها ویژگی افراد موفق است

کسی که بودجه ریزی می کند و در کارش برنامه ریزی دارد اهدافش را می داند بنابراین دچار بی نظمی نمی شود

با بودجه ریزی درست و اصولی می توانیم کارهایمان را برنامه ریزی کنیم که همین امر باعث می شود تا بتوانیم در مدیریت زندگی . مدیریت زمان و مدیریت برنامه های شخصی موفق شویم

با بودجه ریزی و عمل به ان است که می توان به همه نیازهای ضروری و غیر ضروریمان در دراز مدت برسیم

بودجه ریزی اولین و تنها راهی است که می تواند به کاهش هزینه ها کمک کند

واینجا این سوال مطرح می شود که

ایا با درامد کم می شود پس انداز کرد یا خیر؟

فرقی نمی کند که جز خانواده های کم درامد هستیم یا پر درامد

اگر حساب دخل و خرج را نداشته باشیم نمی توانیم پس انداز کنیم با برنامه ریزی می توانیم درست مدیریت کنیم و پس انداز داشته باشیم

و با پس انداز به خواسته هایمان برسیم

بودجه ریزی چه نقشی در پیشرفت اقتصادی دارد

باعث می شود تا مدیریت درستی در زمینه ی اقتصادی خانواده داشت

متوجه دخل و خرجها می شویم و می توانیم خرجها را کنترل کنیم

با یک برنامه ریزی درست و اصولی به گونه ای مدیریت کنیم که بتوانیم در زمینه ی اقتصادی موفق شویم

و فرزندانمان هم با این مفهوم اشنا شده و مدیریت اقتصادی را از کودکی می اموزند و جز فرهنگ تربیتی انها میشود

نقش پس انداز در زندگی

پس انداز هر چقد رهم که کوچک باشد مهم است اگر بخشی از درامد خانواده را ندید بگیریم و پس انداز کنیم در درازمدت روی هم جمع می شود و مبلغ قابل توجهی می شود و ما می توانیم با مبلغ جمع شده سرمایه گذاری کنیم و کم کم با پولی که پس انداز کردیم به خواسته های دراز مدتمان برسیم

اینده نگری باعث پس انداز می شود تا برای روز مبادا و حوادث پیش بینی نشده دچار مشکل نشویم و بتوانیم مشکلمان را حل کنیم

مدیریت باید ۴ اصل داشته باشد

۱مهربانی

۲ پیشرت داشتن

۳ اداب و رسوم که با برنامه ریزی باشد

۴ استفامت با حکمت و خرد که بتوانیم شرایط را تشخیص دهیم

منبع

اهمیت مدیریت مصرف در خانواده

نیمی از خانواده های ایرانی به دلیل نداشتن مدیریت اقتصادی در دخل و خرج خانوار، با مشکلات مالی روبه رو هستند. این در حالی است که پژوهش های آماری نشان می دهد مدیریت اقتصادی در خانوار، بیش از 5 درصد مشکلات مالی را کاهش می دهد.

مدیریت درست در این بخش می تواند به تحکیم بنیان خانواده و کاهش تنش ها و مشکلات خانوادگی بینجامد.

همان گونه که در خانواده، والدین باید مدیریت عاطفی، روانی و اجتماعی را برای ایجاد روابط دوستانه و رسیدن به تکامل اعضای خانواده برعهده گیرند و اعمال کنند، در زمینه هزینه کردن و ایجاد تعادل میان دخل و خرج نیز به مدیریت نیاز است.

اهمیت مدیریت منابع اقتصادی در خانواده، به اندازه ای است که مدیریت درست در این بخش می تواند به تحکیم بنیان خانواده و کاهش تنش ها و مشکلات خانوادگی بینجامد. حال این پرسش مطرح است که مدیریت مالی خانواده باید به چه کسی سپرده شود؟ در پاسخ باید گفت: مشارکت پدر و مادر در این امر به موفقیت خانواده در امور مالی و کاهش مشکلات اقتصادی کمک می کند، ولی بسیاری از جامعه شناسان معتقدند زنان به دلیل دقت و توجه بیشتر در اداره کردن امور مالی خانواده، از موفقیت بیشتری برخوردارند.

پس انداز

مدیریت اقتصادی خانواده در شرایط عادی، باید بر اساس میزان درآمدهای هر یک از اعضای خانواده و هزینه ها تنظیم شود. در این میان، خانواده هایی موفق ترند که پس اندازی برای روز مبادا داشته باشند. به باور کارشناسان، برابری هزینه ها و درآمد نشان می دهد خانواده بر اساس شرایط حال تصمیم گیری کرده است. حال اگر در مدیریت اقتصادی به پس انداز توجه شود، نشان از آینده نگری خانواده دارد. خانواده های آینده نگر، کمتر دچار مشکلات مالی و اقتصادی می شوند و هنگام بروز مشکلات و پیشامدهای غیرمنتظره درمانده نمی شوند.

در شرایط غیرعادی و بحرانی که هزینه های خانواده به دلایل گوناگون از جمله بیماری، بیکاری و مانند آن از درآمد بیشتر می شود، مدیریت بحرانی می تواند پی آمدها و مشکلات ناشی از این حادثه یا واقعه را کاهش دهد. در این شرایط، خانواده های آینده نگر، راحت تر از بحران می گذرند و آن دسته از خانواده هایی که پس اندازی ندارند، با مشکلات بسیاری روبه رو می شوند. این خانواده ها، به شدت دچار مشکلات مالی می شوند. بنابراین، در علم اقتصاد خانواده، مدیریت باید با آینده نگری و پرهیز از هزینه های اضافی همراه باشد. امروزه به دلیل گسترش پدیده تجمل گرایی، مخارج اضافه، نداشتن قناعت و صرفه جویی و پیروی از الگوهای مصرف اسراف گونه، تنها نیمی از خانواده های ایرانی مدیریت اقتصادی را در خانواده خود اعمال می کنند و نیمی از آنها به دلیل نداشتن مدیریت بر دخل و خرجشان، با مشکلات مالی روبه رو می شوند. اگرچه امروزه تورم در جامعه بالاست و هر روز هزینه های کالای ضروری، مسکن و مانند آن افزایش می یابد، با رعایت مدیریت اقتصادی می توان تا حدودی از بار مشکلات کاست.

صرفه جویی و قناعت، لازمه مدیریت مالی

با مدیریت اقتصادی و مالی بر درآمدهای خانوار و با صرفه جویی و پیشه کردن قناعت و فرهنگ سازی در این زمینه، آرامش، شادابی و نشاط در خانواده ها حاکم خواهد شد؛

به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، صرفه جویی، قناعت و پرهیز از تجمل گرایی و چشم و هم چشمی از اصول اجرای مدیریت مالی است. با این حال، خانواده هایی که درآمدی ندارند یا به هر دلیلی سرپرست آنها بیکار است، شامل مدیریت مالی نمی شوند؛ زیرا آنها دخلی ندارند که بخواهند آن را مدیریت کنند.

از مباحثی که امروزه مطرح می شود، تأثیر افزایش قیمت ها و هزینه های سرسام آور زندگی بر آرامش خانواده هاست. امروزه اگرچه سرپرست خانواده دو یا سه شیفت کار می کند، نمی تواند پاسخ گوی این هزینه های بالا باشد.

امروزه بسیاری از خانواده ها دچار نقص در مدیریت خانواده هستند و فرهنگ قناعت و صرفه جویی در این خانواده ها بسیار کم رنگ است. بی شک، با مدیریت اقتصادی و مالی بر درآمدهای خانوار و با صرفه جویی و پیشه کردن قناعت و فرهنگ سازی در این زمینه، آرامش، شادابی و نشاط در خانواده ها حاکم خواهد شد؛ چراکه دیده شده است بسیاری از خانواده های مرفه با وجود در اختیار داشتن امکانات مالی، افسرده، مضطرب و از هم گسیخته هستند. با تلفیق مدیریت اقتصادی و آشنایی خانواده با آموزه های دینی مانند پرهیز از اسراف و پیشه کردن صرفه جویی و قناعت، می توان به آرامش دست یافت.

امروزه جامعه ما با شتاب به سوی تجمل گرایی و مصرف زدگی که هزینه های خانوار را افزایش داده است، پیش می رود. بر اساس آمارها 8 درصد هزینه های زاید و سربار خانوار، ناشی از تجمل گرایی و چشم و هم چشمی است. بنابراین، در اقتصاد خانواده باید بر اساس داشته ها و درآمدها، برای هزینه ها برنامه ریزی کرد و نه بر اساس خواسته ها. این مسئله مهم ترین اصل در مدیریت اقتصادی خانواده است.

چند نکته در تربیت اقتصادی کودکان

در دعای مکارم الاخلاق آمده است: «اللهُمَّ صَلَّ علی مُحَمدٍ وَ آلِهِ و مَتِّعنی بالْاقْتصاد؛ خدایا! بر محمد و خاندانش درود و رحمت فرست و از میانه روی [و اقتصاد مالی] بهره مندم گردان!»

در تربیت فرزندان، توجه به مسائل اقتصادی خانواده و آموزش راه های جلوگیری از اسراف و تبذیر به آنان اهمیت بسیاری دارد؛ چرا که پایه های همه اصول تربیتی از جمله رعایت میانه روی، پرهیز از خواسته های غیرضروری و دوری از حرص و ولع مادی، در تربیت خانوادگی به ویژه در دوران کودکی هر فرد ریشه دارد. البته از آنجا که مادران وقت بیشتری را با بچه ها در خانه می گذرانند، در پرورش روحیه اقتصادی و شکل گیری نگاه فرزندان به زندگی، نقش پررنگ و قابل توجهی دارند و هر گفتار، رفتار و عمل مادران، در رفتار و اندیشه کودکان آنها منعکس می شود. برای مثال، مادرانی که پیش از شرکت در هر مراسمی ساعت ها وقت و انرژی خود را صرف می کنند تا از شرکت کنندگان در آن مجلس برتر باشند و زیباتر به نظر برسند، ناخودآگاه فرزندان خود را به فخرفروشی تشویق می کنند. مادرانی که در حضور فرزندان خود به افرادی که وضع مالی خوبی دارند، حسادت می کنند، آنها را از کمبودهای مالی و مادی خود آگاه می کنند که این مسئله به صورت خودکم بینی در کودک ریشه می دواند و موجب بسیاری از لغزش ها در آینده خواهد شد. مادران آگاه و باتدبیر، به فرزندانشان می آموزند با تلاش و بردباری در زندگی، احساس غرور بیشتری کنند. در اینجا به چند نکته درباره تربیت اقتصادی کودکان اشاره می کنیم.

باید به فرزندان بیاموزیم که پول، دسترنج پدر است و او با کار و زحمت بسیار آن را به دست می آورد. بنابراین، نباید با خرید کالاها و وسایل غیرضروری حاصل تلاش های او را از بین ببریم.

کودکان را نسبت به چگونگی استفاده از وسایل و امکانات فردی و اجتماعی، مسئولانه تربیت کنیم درحقیقت، به آنان بیاموزیم در نگه داری از لوازم و اشیای زندگی بی توجه نباشند و در سالم نگه داشتن وسایل خود بکوشند.

وقتی کودک اسباب بازی خود را خراب می کند، نباید به سرعت برای او اسباب بازی دیگری خریداری شود، بلکه باید به او فهماند به اقتصاد خانواده آسیب رسانده است.

از دیگر مسائل مهم در تربیت اقتصادی فرزندان، پول توجیبی است. پول توجیبی، نوعی آموزش دهی به فرزند در استفاده از پول است تا به توانایی انتخاب و پذیرش مسئولیت دست یابد. پول توجیبی باید برای مخارجی مثل خرج رفت و آمد و لوازم مدرسه در نظر گرفته شود. در حالی که فرزند بزرگ می شود، پول توجیبی نیز باید بیشتر شود، به گونه ای که پاسخ گوی مخارج و نیازهای وی باشد. البته نباید از پول توجیبی به عنوان راهی برای به اطاعت درآوردن فرزندان استفاده شود. نکته قابل توجه این است که مبلغی که به فرزند داده می شود، باید بر اساس درآمد و موجودی خانواده و نیازهای منطقی وی باشد. اگر فرزند پول بیشتری خارج از توانایی اقتصادی ما بخواهد، به جای اینکه فرزند را قانع کنیم که به پول بیشتری نیاز ندارد، باید وی را از شرایط اقتصادی خانواده و محدودیت ها و شرایط موجود آگاه کنیم.

زنان و الگوی مصرف

زنان در ترکیب سبد مصرفی خانواده و در نتیجه، الگوی مصرف خانوار نقش بسزایی دارند. زنان، با رعایت الگوی مصرف متناسب خانوار می توانند در سطح هزینه های خانوار صرفه جویی کنند و امکان پس انداز را برای خانواده فراهم آورند. در این میان، آنچه زنان را از انتخاب یک الگوی مصرف منطقی و متناسب بازمی دارد، گرایش آنان به مدگرایی و چشم و هم چشمی در مصرف است.

در گسترش مد، عامل روانی مصرف کننده بسیار مؤثر است. افزون بر آن عوامل اجتماعی و اقتصادی مانند تبلیغات، عرضه بیش از حد کالا، ایجاد نیاز به مصرف و از همه مهم تر تهاجم فرهنگی، نقش فراوانی دارد.

گفتنی است مد، کالای نو عرضه نمی کند، بلکه تنها موجب تغییر شکل و مشخصات ظاهری کالا می شود و هر چند به ظاهر در راستای ارضای سلیقه های گوناگون است، ولی موجب اتلاف وقت، پول و انرژی مصرف کننده می شود و افزون بر لطمه زدن به اقتصاد خانواده، اقتصاد کشور را نیز به سمت وابستگی سوق می دهد و مقدار قابل توجهی از درآمد ملی، صرف آن هزینه می شود. محور این مصرف ها، زنان هستد.

بنابراین، زن مسلمان ایرانی باید با پرهیز از هرگونه مدگرایی و چشم و هم چشمی، الگوی مصرف خانوار تحت مدیریت خویش را بر اساس آموزه ها و ارزش های اسلامی و با هدف توسعه متوازن و همه جانبه کشور، آن گونه برگزینند که روزنه ای برای اثرگذاری تهاجم فرهنگی غرب باقی نماند.

راهکارهای مهم برای بهره وری در خانواده

1) تلاش والدین برای فراگیری دانش بهره وری

در فرهنگ غنی اسلام، آموزه های ژرف و دستورهای دقیقی در مورد بهره وری وجود دارد که توفیق عینی و عملی در گرو توجه و عمل به آنهاست.

برای مصرف درست در خانواده، پیش از هر چیز، والدین و دیگر بزرگ سالان باید با اصول بهره وری و منابع آن آشنا شوند. سپس روش های مختلف آموزش این امور را به دیگران بیاموزند. در این صورت، والدین می توانند با استفاده از داشته های خود، از راه رفتار، گفتار و ابزار آموزشی و تربیتی، اصول بهره وری اسلامی را بر اساس سفارش رسول گرامی اسلام به فرزندان خود بیاموزند. «فرزندان را گرامی بدارید و به آنان آدابی نیکو بیاموزید».

بی شک، فرزندانی که این گونه تربیت شوند، به بهره وری خانواده و جامعه کمک خواهند کرد. خوشبختانه در فرهنگ غنی اسلام، آموزه های ژرف و دستورهای دقیقی در مورد بهره وری وجود دارد که توفیق عینی و عملی در گرو توجه و عمل به آنهاست. معیارهای ارزشمندی همچون ناظر دانستن خدا بر رفتار، دقت در کارها، اتقان و محکم کاری، حسن انجام عمل، تعاون، تقسیم بندی وظیفه، اولویت بندی و تداوم کار، قدردانی از فرصت ها و نعمت ها و نگه داری از اموال از جمله این آموزه هاست.

اگر دستگاه های فرهنگی کشور و همین طور مبلّغان دینی، این معیارها را به صورت صحیح و اصولی به افراد خانواده به ویژه والدین و بزرگ سالان آموزش دهند، می توانند هدایت اقشار جامعه را در دست بگیرند.

بدین ترتیب، شاهد هر بازدهی بالا، کارآیی مطلوب، کاهش هزینه ها و درنهایت، افزایش بهره وری در خانواده و جامعه خواهیم بود.

2) تلاش برای خودکفایی نسبی و ایجاد فرهنگ تولید در خانواده

در گذشته، فرهنگ تولید و بازدهی در خانواده ایرانی پررنگ بود و بخش چشم گیری از تولید ملی را تشکیل می داد. در حال حاضر، با توجه به جوانی جمعیت کشور، بهتر است به گونه ای عمل شود تا هر خانواده ایرانی به خودکفایی نسبی برسد و بتواند برای برطرف ساختن نیازها، از تولید خود بهره گیرد. البته بیشتر خانواده های شهری به دلیل ویژگی شهرنشینی و محدودیت هایشان نمی توانند همانند خانواده های روستایی، گوشت یا لبنیات، حبوبات و غلات را تولید و بسیاری از نیازمندی های خود را تأمین کنند. در این میان، دولت می تواند با تقویت بیشتر امکانات در روستاها، خانواده هایی را که در حال حاضر، خوش نشین هستند و هیچ گونه فعالیت تولیدی ندارند، به تولید بیشتر تشویق کند.

افزون بر آن، در جوامع شهری هم می توان زمینه های آموزش رشته های هنری، فنی، صنایع کوچک و مونتاژ وسایل را برای افراد خانواده، به ویژه بیکاران، بانوان و سالمندان فراهم آورد تا در فرصت های مناسب به آن بپردازند.

پس اگر می خواهیم در جامعه به بهره وری برسیم، باید هر ایرانی که توانایی کار و تولید دارد، در این جهت گام بردارد و محیط خانه را با رعایت اصول و حق دیگران، به کارگاهی کوچک برای تولید بدل سازد.

عینک مصرفی خود را تغییر دهید

در هر مقام و موقعیتی که هستید، می توانید نوع و چگونگی مصرف خود را تغییر دهید.

اگر یک خانم خانه دار هستید، کمی به عملکرد خود در خانه دقت کنید.

سرنخ های اصلی حساسیت های خود را نسبت به شیوه مصرف کالاها و مواد خوراکی داخل خانه پیدا کنید.

برخی از شماها بر اساس عادت قبلی، از مواد شوینده زیاد استفاده می کنید، درحالی که می توان کمی آن را تغییر داد.

شاید شما عادت داشته باشید هر لباسی را با پودر ماشین یا مایع خاصی بشویید، درحالی که برخی ظروف یا لباس ها را می توان با آب پاک کرد؛ به شرطی که همان موقع شسته شود.

شما می توانید با همان لباس های مناسبی که پیش تر خریده اید و دوام خوبی هم دارد و شکل ظاهری مناسبی هم دارد، میهمانی های خود را برگزار کنید. سادگی، تمیزی و شیک بودن هیچ منافاتی با یکدیگر ندارند.

در میهمانی ها نیز همین رویه دیده می شود. چه اشکالی دارد انسان برای میهمان یک نوع غذای خوب، مقوی و با تزئینات زیبا فراهم آورد تا او هم با شما احساس راحتی کند و بیشتر به هم سر بزنید.

راحتی و آرامش شما در گرو نگاه منطقی و ساده شما به زندگی است. این نکته را در هر زمینه ای و در هر موضوعی امتحان کنید. در تهیه لوازم التحریر برای بچه ها، تهیه لباس برای آنها، تهیه غذا برای خانواده، نوع وسیله نقلیه و سفر سخت گیری نکنید تا زندگی همراه با آرامش و رضایتی داشته باشید.



تدبیر و برنامه ریزی، تار و پود اقتصاد خانواده

تأمین اقتصادی یکی از رموز بقای خانواده هاست. اقتصاد خانواده را می توان چگونگی سازمان دهی و مدیریت منابع خانه تعریف کرد. می توان فهرست کاملی از زمان، پول، فضای زندگی و… تهیه کرد. شاید اقلام این فهرست متفاوت به نظر برسد، ولی همه آنها دارای یک ویژگی مشترک است. می توانید این مشخصه مشترک را حدس بزنید؟

بله. درست حدس زدید. ویژگی همه این اقلام در زندگی امروز این است که کمیاب هستند. آیا شنیده اید که مردم می گویند: ای کاش وقت بیشتری داشتم، ای کاش خانه بزرگ تری داشتم، ای کاش پول بیشتری داشتم و…

هرچند که به غیر از منابع مادی، خانواده منابعی نظیر عشق، وحدت خانواده، خاطرات خوش، لحظه های شادمانه خانوادگی و… در اختیار دارد که قابل تبدیل به پول نیست اما نقش منابع مادی هم آن قدر اهمیت دارد که کارشناسان مدیریت اقتصاد خانواده را یکی از ارکان تحقق رویای خوشبختی و موفق عنوان می کنند.

برنامه ریزی اقتصادی مخارج خانواده

ارسطو اقتصاد را علم خانه داری می دانست واصولا کلمه اقتصاد مشتق شده واژه ای یونانی به معنی اقتصاد و خانواده است.اما هنر اقتصاد خانواده که به معنی برقراری تعادل میان منابع محدود درآمدی و مخارج است به چه نحوه قابل دسترسی است؟

ما در طول زندگی کالاهای متعددی مصرف می کنیم برخی از آنها مثل غذا,خوراک و مسکن جزء کالاهای اساسی به حساب می آیند وبرخی مثل سفر,تفریحات وتجملات جز کالاهای لوکس مصرفی ماست.

اما برای بهبود وضعیت مخارج و مصارفمان چه کارهایی می توانیم انجام دهیم و آیا اصولا اقتصاد خانواده علمی قابل فراگیری است یا امری ذاتی است که از عهده ما خارج است؟

اقتصاد خانواده یکی از شاخه های علم اقتصاد است که سالهاست در بسیاری از دانشگاه های معتبر دنیا تدریس می شود و برای کسب موفقیت در اداره امور خانواده لازم است که با برخی از اصول این علم آشنا شویم . اما بخشی از فراگیری هنر اقتصاد خانواده در اجتماع و در برخورد با مردم حاصل می شود.

جالب است بدانید بر اساس یافته های متخصصین بانک مرکزی مردم استان های آذری زبان کشور تعادل بیشتری بین هزینه ها و درآمدهایشان برقرار می کنند و در مقابل مردم نواحی شمال کشور که به دست ودلبازی مشهور هستند بعضا درآمد های ماه های آینده خود را هم صرف مخارج امروزشان می کنند.

بنابر این اقتصاد خانواده کلیه رفتارهای روزانه افراد را شامل می شود و طبعا محیط زیست و شرایط اقلیمی زندگی فرد هم بر تصمیمات اقتصادی او تاثیر گزار خواهد بود.

اقتصاد خانواده تنها محدود به خانواده های مرفه و ثروتمند نیست. این علم برای اقشار کم درآمد که اتفاقا دخل و خرجشان هم خوانی ندارد کاربرد های بیشتری خواهد داشت.

از نکات قابل توجه در اقتصاد خانواده این است که افزایش درآمد به معنی بهبود معاش خانواده نیست بلکه افزایش درآمد افزایش هزینه ها را به دنبال خواهد داشت بلکه مدیریت هزینه ها ست که هنر گردانندگان اقتصاد خانواده را آشکار می کند.خانواده ها نمی توانند هنگام مواجه با کمبود بودجه شان یک متمم بودجه بیاورند وقال هزینه های اضافی را بکنند بنابر این باید قادر باشند هزینه ها را مدیریت کنند.

مدیریت اقتصاد خانواده هم مثل تمامی شاخه های علم اقتصاد نیاز به اطلاعات دارد تا به بهترین نحو تصمیم گیری کند پیش از تصمیم گیری در خصوص هر مطلبی باید از خودتان بپرسید آیا هزینه های این کار ازعهده من بر می آید؟ ویا اصلا نیازی به انجام این کار و هزینه هایش هست؟

آنچه اقتصاد خانواده را منحصر به فرد می کند وجود ارتباطات درونی بین نقش های شغلی و خانوادگی است.با این وجود نباید فعالیت های اقتصاد خانواده را شوخی و سرگرمی دانست بلکه باید با جدیت و برنامه ریزی دقیق آنها را پیگیری کرد . این بدان معناست که تمام اعضای خانواده موظف اند از سیاست های اقتصادی خانواده در جهت پیشبرد اهداف آن تبعیت کنند.

مدیریت اقتصادی خانواده در شرایط عادی باید بر اساس میزان درآمدهای هر یك از اعضای خانواده و هزینه ها تنظیم شود. همان طور كه در خانواده، والدین باید مدیریت عاطفی، روانی و اجتماعی را اعمال كنند، در بحث هزینه كردن و ایجاد تعادل بین دخل و خرج نیز نیاز به مدیریت است.

در زیر برخی از نکاتی که در تحقق این امر اثر گذار خواهد بود اشاره می کنیم:

1.برنامه ریزی اقتصادی مخارج خانواده:موفقیت اقتصاد خانواده نیازمند برنامه ریزی است بنا براین بدون برنامه ریزی هیچ اقدامی نکنید.

2.برنامه ریزی اقتصادی مخارج خانواده:هنگام برخورد با مشکلات کوچک مالی از کنارشان نگذرید و برای حل آن با سایر اعضای خانواده و همچنین کسانی که در این زمینه موفق بوده اند مشورت کنید.

3.برنامه ریزی اقتصادی مخارج خانواده:سطح آگاهی های اقتصادی خودتان را افزایش دهید وبرای مطالعه مباحث کاربردی اقتصاد زمان بگذارید.

4.برنامه ریزی اقتصادی مخارج خانواده:حس همکاری و مشارکت در فعالیت های اقتصادی خانواده را در بین اعضای خانواده بیشتر کنید.

5.برنامه ریزی اقتصادی مخارج خانواده:خمس وزکات و وجوهات شرعی مربوط به درآمدتان را بپردازید.

6.برنامه ریزی اقتصادی مخارج خانواده:فرزندان بخش مهمی از مخارج هر خانواده به حساب می آیند به آنها آموزش دهید.

آشنایی با عادت های غلط اقتصادی خانواده که همواره مشکل ساز می شود:

بخشی از نگرانی مالی خانواده ها، به این برمی گردد که آخر ماه، وقتی که حساب و کتاب می کنند و دخل و خرج را به چرتکه می سپارند، تازه متوجه می شوند که خرجشان، با دخلشان مساوی نبوده و احتمالا خرج، کمی تا قسمت قابل توجهی بیشتر بوده است. همین بیشتر بودن نیز، باعث می شود این فکر به ذهن برسد که بله، ما چقدر فقیریم و در نتیجه، احساس و باوری از فقر، به فرد منتقل شود.

این، دردصورتی است که ما می دانیم عادت های غلطی در حوزه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی داریم که با شناسایی و رفع آنها، می توانیم از این بی تعادلی دخل و خرج، جلوگیری کنیم؛ و در نتیجه، از بروز این احساس فقر و ناامنی مالی. قسمتی از عادت های غلط مالی و اقتصادی ای را که در حوزه خانواده ها وجود دارد، باد هم مرور می کنیم؛ عادت هایی که شاید، از وجود برخی از آنها، آگاهی لازم را نداشته باشیم و چون از قبل بوده اند، ما هم زیاد به آنها توجه نکرده ایم.

هر عادتی را، با پرسیدن کلمه چرا، می توان به چالش کشید؛ و اگر علت هایی که برای این کلمه چرا می آوریم، قابل قبول باشد، در آن صورت عادتی خوب و در غیر این صورت، عادتی است که از دیگران به ما رسیده و می توانیم و گاهی باید، کنارشان بگذاریم.

1 – تجمل

تجمل، گاهی به خاطر دیگران است و گاهی به خاطر تجمل دوستی خود آدم. مثلا کار شما با یک واحد آپارتمانی 90 متری راه می افتد، اما خودتان را به زحمت افکنده و واحدی 120 متری خریداری می کنید. در نتیجه پولی که بابت 30 متر اضافه پرداخت می کنید، شما را دچار زحمت مالی می کند. این اتفاق، گاهی به صورت عادت در ما شکل می گیرد و اصلا فکر نمی کنیم که چرا باید این اتفاق بیفتد. ما، می توانیم از هر چیزی، خوبش را داشته باشیم، اما درگیر زندگی تجملاتی نشویم. سادگی نیز برای خودش، فلسفه و زیبایی هایی دارد. و البته سادگی، مترادف با بد زندگی کردن نیست. باید تعریف هرکدام از این واژه ها را، در ذهنمان تغییر دهیم.

2 – قانع نبودن

حالا این ماه، کمی درآمدتان کمتر شده، یا خدای ناکرده، عضوی از خانواده بیمار شده و هزینه ای اضافه را روی دوشتان گذاشته است. اصلا جدا از همه اینها، قانع بودن خودش یک فضیلت حساب می شود. حالا تا درآمد آدم زیاد شد، چرا باید برای خودش خرج بتراشد و دنبال امکانات بیشتر برود؟

آدمی بنده طمع است و حرص؛ هرچقدر بیشتر خرج کند برای رسیدن به آرامش، نه تنها به آرامش نمی رسد، که همین جور توی مرداب هزینه ها فروتر خواهد رفت. لطفا تعریف ها را تمیز کرده و دوباره از اول میزانشان کنید: قانع بودن، به معنای بد زندگی کردن نیست؛ به معنای این است که شما تحمل تان بالاست و در بدترین شرایط هم، می توانید دوام بیاورید و البته اگر پول اضافه هم رسید، با برنامه ریزی خرجش خواهید کرد.

3 – درست مصرف نکردن

وقتی خانه با یک لامپ کم مصرف، به اندازه مورد نیاز ما روشن می شود، چه نیازی به سه، چهار تا لامپ و حتی لوستر؟ وقتی یک دستگاه گیرنده تلویزیون کار ما را راه می اندازد، چه نیازی به چند تا ال سی دی؟ وقتی تلویزیون برنامه خوبی ندارد، چه نیازی است که روشن باشد؟ وقتی نیازی به برنج اضافی نداریم، چه لزومی دارد که انباری را از آذوقه دوساله مان پر کنیم؟ اگر از چیزهایی که داریم، خوب و حساب شده استفاده کنیم، به احتمال زیاد، به بسیاری از چیزهایی که احساس می کنیم باید داشته باشیم، نیاز پیدا نخواهیم کرد. تازه، پول قبض هایمان هم کمتر خواهد شد.

4 – چشم و هم چشمی

آنتونی رابینز می گوید که سعی کنید از نشست های فامیلی یا به تعبیر خودمان، نشست های غیبت مدارانه و بی محتوا خودداری کنید؛ چون در این صورت، شما با پیشرفت های مادی دیگران مواجه شده و دلتان می خواهد که کارهایی شبیه به آنها انجام بدهید، در حالی که ممکن است اهدافتان، چیزهایی دیگر باشند. سعی کنید خودتان باشید و این قدر دنبال چشم و هم چشمی نباشید.

البته باید باور کنیم که فرار کردن و چشم پوشی از حرف های در گوشی فامیل و مردم سخت است. ولی هدف نهایی شما، رهایی از استرس مالی است. نه بستن دهان دیگران. این سادگی و دوری از چشم و هم چشمی، و قتی که شما شأن اجتماعی بالایی هم داشته باشید، برای دیگران انگیزه بخش خواهد شد، چون دیگر نمی توانند اتهام خسیس بودن و ناخن خشک بودن را به شما وارد کنند و این اتفاق را، از شعور بالای شما خواهند دانست.

5 – چانه نزدن

در این مورد، دیگر چیزی نگوییم، بهتر است؛ چون از فردا فروشنده ها دیگر مطالب یک دوست را نخواهند خواند. اما واقعیت این است که فروش، یک امر توافقی بین خریدار و فروشنده است. جدا از اجناسی که قیمتی مقطوع داشته و تعدادشان زیاد هم نیست، باقی اجناس قابل چانه زنی و تخفیف هستند. لطفا به حرف های فروشنده ها هم در زمینه سود کمشان توجه نکنید.

حتما به بورس اجناس رفته و اگر جایی نتوانستید خرید کنید، به مغازه های دیگر بروید. در این زمینه سعی کنید کوتاه نیایید؛ کاملا سنگدل باشید و تخفیف بگیرید. رابرت کیوساکی، می گوید وقتی که با همکارانش برای خرید خا نه و املاک می رفته، قیمت خیلی پایینی پیشنهاد می داده و بعد، می رفته بیرون. ممکن است در این جور مواقع، طرف حسابی شاکی بشود، اما اگر از هر ده تا معامله، دوتای آن هم به نفع شما تمام بشود، خودش کلی پول می شود.

6 – ارزان خریدن

لابد این مثل معروف درباره بعضی از کشورها را شنیده اید که به آنها می گویند چرا گران خرید می کنند، جواب می دهند چون پول برای خرید ارزان ندارند. در گام اول، ارزان خریدن، یک برد حساب می شود. اما وقتی که هزینه های نگهداری و تعمیرات و... را حساب کنید، آن وقت است که قضیه فرق می کند. البته در این اصل نیز، باید حواستان به نیازها و خواسته ها باشد.

7 – حساب و کتاب نگه نداشتن

دولت ها معمولا آخر هر سال، بودجه سال بعد را تنظیم می کنند تا بدانند که تکلیفشان برای یک سال چیست و چقدر درآمد داشته و چقدر خرج و هزینه دارند. شما، هم باید بودجه بندی سالانه داشته باشید، هم بودجه بندی ماهانه. بالاخره باید بدانید که تکلیفتان چیست. یک جورهایی، باید حسابداری خرج و دخلتان را انجام بدهید و حواستان باشد که چیزی این ور و آن ور نشود. جز این اگر باشد، بدون اینکه متوجه شوید، پول کم می آورید. می گویند، پول قطره قطره به دست می آید، اما سطل سطل از دست می رود. سررسید برای این کار خیلی خوب است.

8 – قاطی شدن نیازها و خواسته ها

جنس مورد نیاز، چیزی است که واقعا لازمش دارید، مثل مواد و مقدمات شام شب. اما خواسته ها، آرزوها و هوس های ما را تشکیل می دهند، مثل قاشق و چنگال و بشقاب های تزیینی که توی خانه گذاشته ایم و زیباست و سالی، چند بار به مناسبت میهمانی از آنها استفاده می کنیم؛ شاید هم فقط جنبه زینتی داشته باشد.

9 – آنتی خریدکردن

البته این، بیشتر عادت مردهاست که وقتی برای خرید به جایی می روند، چیزهای دیگری هم می خرند. شکل دیگر این قضیه، آن است که از چیزهایی که خانواده نیاز دارند، بیشتر از حدی که نیاز خانواده است، خریداری می کنند؛ بدون حساب این که چقدر هزینه داشته و ممکن است خراب شود

درک اولویت های زندگی

بسیاری از خانواده ها به دلیل عدم مدیریت اقتصادی در داخل و خارج خانوار، با مشکلات مالی وحتی خانوادگی روبه رو می شوند و این درحالی است که تحقیقات آماری نشان می دهد با مدیریت اقتصادی در خانواده بیش از ۵۰ درصد مشکلات مالی را می توان کاهش داد.

جایگزینی کالاها

اداره درست و اصولی هزینه های زندگی گرچه برای همه خانواده ها امری لازم و ضروری است، ولی برای خانواده های کم درآمد مهمتر و ضروری تر می نمایاند. اگر خانواده هایی بیآمد بالا براثر مدیریت نادرست هزینه ها حجم زیادی از درآمد خود را به ریخت و پاش های تجملگرایانه اختصاص می دهند در مورد خانواده های کم درآمد و فقیر، مدیریت نادرست هزینه ها گاه زندگی خانوادگی آنان را در آستانه خطر قرار می دهد

● خانه انبار کالاهای غیرضروری!

در مدیریت صحیح اقتصاد خانواده و بویژه در خرید و مصرف کالاها و خدمات، داشتن تصویری روشن از کالاهایی که جایگزین شدنی هستند ضرورت دارد. عفت شریعتی نماینده مردم مشهد با اشاره به اینکه تبلیغات کالاهای غیرضروری مردم را به سوی مصرف بی رویه و انباشت کالاها سوق می دهد می گوید: «ما نمی توانیم در تناقض زندگی کنیم، مثلا بگوییم چشم و هم چشمی بد است و از سوی دیگر دنبال خرید و تهیه کالاهای غیرضروری برویم و این مسئله در مورد زوجهای جوان بیشتر صدق می کند که خوشبختی آنها را انبوهی از کالاهای وارداتی تأمین نمی کند، خوشبختی زمانی به دست می آید که جهان بینی و نگرش ما به زندگی بر فرهنگ صحیح اسلامی قرار گیرد.» وی بر این مسئله تأکید می کند که تهیه کالاهای غیرضروری دغدغه خانواده ها شده است. و با توجه به اینکه روحیه شکرگزاری در جامعه کم رنگ شده است، توجه به الگوهای دینی، مطالعه زندگی ائمه«ع» و توجه به قناعت و ترویج فرهنگ و شکرگزاری در زندگی آرامش را به خانه ها برمی گرداند.

: چشم و همچشمی ها و پرواز قیمت ها

هر خانواده، سازمان و بنگاه اقتصادی کوچکی است که نیاز به مدیریت بر منابع دارد که در بخش مدیریت اقتصادی به شرایط عادی، غیرعادی و بحرانی تقسیم می شود. درهر مجموعه برای رسیدن به اهداف مشخص شده، ضرورت برنامه ریزی دقیق و منظم به خوبی احساس می شود و خانواده نیز به عنوان مجموعه ای متشکل از والدین و فرزندان با نیازهای متعدد و متنوع نیاز به برنامه ریزی و مدیریت بویژه در عرصه اقتصادی برای اداره و مدیریت صحیح در آن دارد

_____________________________

منبع: مجله «ارمغان» پاییز 1388، شماره 8

زن و مدیریت مصرف خانوار شهریلیلا سادات زعفرانچیمرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوریچاپ اول؛ بهار 1392


اقتصا مدیریت انتشارات تابان-ابوالقاسم هاشمی -محمود روزبه





نوع مطلب : اطلاعات عمومی، 
برچسب ها : نقش مدیریت در اقتصاد خانواده، مفاهیم مدیریت در اقتصاد، نقش برنامه ریزی در اقتصاد،
لینک های مرتبط :
شنبه 18 خرداد 1398 03:27 ق.ظ

What's Going down i am new to this, I stumbled upon this I have discovered It positively helpful and it has aided me out loads. I'm hoping to contribute & help other users like its helped me. Good job.
شنبه 28 اردیبهشت 1398 08:47 ق.ظ
erectile dysfunction creams http://viagralim.us erectile dysfunction creams !
My brother suggested I would possibly like this blog. He used to be totally right. This submit actually made my day. You can not believe simply how a lot time I had spent for this info! Thank you!
شنبه 18 شهریور 1396 07:15 ق.ظ
What's up colleagues, its fantastic paragraph on the topic of
cultureand entirely defined, keep it up all the
time.
چهارشنبه 3 خرداد 1396 05:09 ب.ظ
Do you have any video of that? I'd love to find out some
additional information.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





مدیر وبلاگ : امین احمدی بیرگانی
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :